۲۲ تیرماه، سالروز فتح تهران توسط مشروطه خواهان

انقلاب مشروطه که بین سال‌های ۱۲۸۴-۱۲۸۵ شمسی به وقوع پیوست، با دسیسه محمدعلی شاه و روسیه تزاری چنان سرکوب گردید، که اگر نبود رشادت فاتحان تهران ، ایرانیان می بایست همچنان در حکومت مستبدانه و متحجرانه شاهان قاجار روزگاری دگر می گذراندند.

سیاست شرق _ انقلاب مشروطه ایران که بین سال‌های ۱۲۸۴-۱۲۸۵ شمسی به وقوع پیوست، نتنها یک انقلاب سیاسی، بلکه یک تحول بزرگ فرهنگی_اجتماعی نیز بود که با وقوع آن دریچه‌ تازه‌ای بسوی تحولات بزرگ سیاسی و اجتماعی گشوده شد.

انقلاب مشروطه نماد تلاش مردم ایران در راه رسیدن به عدالت، آزادی و رهایی از استبداد کهن بود، که با کوشش استقلال طلبان و آزادیخواهان جای جای ایران ، سرانجام با امضای مظفرالدین شاه بر اجرای فرمان مشروطه در ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ هجری خورشیدی ، به پیروزی رسید. اما همواره و در طول تاریخ کسانی هستند که قدرت طلبی خود را با خودکامگی به ملت ها تحمیل می کنند. در ایران نیز محمد علی شاه قاجار با پشتیبانی روسیه ، آشکارا در برابر قانون اساسی و مجلس شورای ملی قرار گرفت و در صدد برآمد تا انقلابیون آزادیخواه را سرکوب و انقلاب مشروطه را به شکست کشانده و مسیر درست پیش روی ایرانیان را به چاه ویل سلطنت خودکامه خود، تغییر مسیر دهد.

او درنخستین اقدام برای جشن تاجگذاری خود، از دعوت نمایندگان مجلس شورای ملی خودداری نمود تا عمق کینه خود را نسبت به مجلس و نمایندگان مردم نشان دهد‌.

شاه قاجار به دلگرمی روسیه و با همدستی کلنل لیاخوف روسی، نقشه های شوم خود را یکی پس از دیگری اجرایی نمود.او سرانجام در خرداد ۱۲۸۷ هجری خورشیدی، نبرد بزرگی را میان نیروهای قزاق روس و مشروطه خواهان تدارک دید و در دوم تیرماه همان سال، ساختمان مجلس شورای ملی را به توپ بست و بسیاری از مشروطه طلبان را کشته و دیگر مخالفین خود را نیز در باغشاه با دنائتی تمام، اعدام کرد.

بدین شکل نخستین مجلس شورای ملی منحل و دوره ی استبداد صغیر آغاز شد تا ایرانیان تجربه تلخی را در مسیر آزادیخواهی خود و به دلیل تفرقه و دخالت قدرت های بزرگ، در صفحه تاریخ خود به ثبت برسانند.

پس از به توپ بستن مجلس و کشته شدن شماری از مشروطه خواهان، این مردم شهرهای مختلف ایران بودند که در برابر این اقدام ددمنشانه و مستبدانه شاه قاجار و حامی خارجی او، واکنش نشان دادند و قیام هایی در تبریز، اصفهان، مشهد،گیلان و … شکل گرفت.

نیروهای بختیاری به رهبری سرداراسعد بختیاری وآزادیخوهان گیلانی به رهبری سردار تنکابنی، برای آزادسازی تهران و جلوگیری از به هدر رفتن خون مبارزان مشروطه، در روزهای نخست تیر ۱۲۸۸ به سمت تهران حرکت و سرانجام با پیروزی بر نیروهای قزاق ، در ۲۲ تیر ماه توانستند تهران را فتح و با پناهنده شدن محمدعلی شاه به سفارت روسیه ، مُهر پایانی بر استبداد صغیر بزنند.فتح تهران زمینه ای شد تا سایر مشروطه خواهان نیز به راحتی به سمت تهران حرکت نموده و به فاتحان بپیوندند.

با فتح تهران توسط مشروطه خواهان و بازگشایی مجلس شورای ملی (مجلس دوم) و برقراری قانون اساسی، سرآغازی برای تحولات جدید سیاسی و به ثمر رسیدن مبارزات مردم ایران در راه استقلال، آزادی و عدالت سیاسی محسوب می شود که گشاینده ی فصلی نو در تاریخ این مرزوبوم بود.

هرچند که انقلاب یا جنبش مشروطه، می رفت تا به دسیسه روسیه تزاری و عامل داخلی او یعنی محمدعلی شاه قاجار ، ابتر و ناکام شود، با این وجود رشادت و اقدام بموقع آزادیخواهان این سرزمین با فتح تهران در ۲۲ تیرماه ۱۲۸۸، توانست به استبداد و خودکامگی شاه قاجار پایان و نظام سیاسی ایران را در جهت مردم سالاری و تاثیرگذاری رای و اراده ملت ایران بر قدرت حاکمه، دگرگون نماید.

هرچند چندی نگذشت که ایران به واسط ایجاد تفرقه در انقلابیون و همچنین دخالت بیگانگان، مجددا در مسیر سیطره استبدادی دیگر قرار گرفت، با این حال نباید مجاهدت فرزندان این مرز و بوم را در مسیر آزادیخواهی و مبارزه با استبداد، به باد فراموشی سپرد.

انتهای پیام



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *