ساعات کاری کمتر، بهره‌وری بیشتر، تولید بهتر

تجربه دوران شیوع ویروس کرونا نیز این گزاره را تائید می‌کند که حضور موثر کارمندان و کارگران نسبت به حضور دائم و همیشگی آن‌ها نتایج بهتری را رقم می‌زند و هزینه‌های کمتری را به کارفرمایان تحمیل می‌کند.

سیاست شرق _ محمدرضا خسروی*

ایران با داشتن منابع عظیم خدادادی و همچنین استعدادِ پیشرفت در حوزه‌های مختلف علمی، تحقیقاتی، تولیدی و مهم‌تر از همه برخورداری از نیرویِ جوانِ تحصیل کرده و متقاضی کار؛ از جمله معدود کشورهایی است که با یک مدیریت کارآمد، به‌روز، برنامه‌ریزی شده و اصولی، می‌تواند گام‌های اساسی را در راه پیشرفت و جبران عقب‌ماندگی‌های چند دهه اخیر بردارد.

سال‌های متمادی است که مسئله « تولید » به عنوان یک کلید واژه مهم در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های حاکمیت نقش پررنگی را ایفا می کند و به حق ، اگر برای نجات اقتصاد کشور یک راه وجود داشته باشد، بدون شک آن راه «تولید و حمایت از تولید کنندگان» داخلی است.
با وجود کارگاه‌های متعدد، کارخانه‌ها، مزارع و شرکت‌هایِ گوناگونِ تولیدی در کشور، همیشه این سوال مطرح بوده است که چرا با وجود این همه نیروی متخصص و شاغل، حرکتِ رو به جلویِ کشور در امر تولید و تکنولوژی کُند و گاه غیر قابل دفاع است؟ ضمن این‌که حتی در داخل هم رضایت نسبی در خصوص کیفیت و نحوه انجام کار و تولید وجود ندارد و متاسفانه اقلام خارجی طرفدار بیشتری در بین مردم ما داشته و دارند.

اگر از موانع متعدد از جمله تحریم‌ها، گرانی‌ها، کمبودها و سایر موارد مرتبط بگذریم به یک امر اساسی و مهم در مدیریت می‌رسیم که «بهره‌وری» نامیده می‌شود. به گمان من این مشخصه از کلید واژه‌های مهم و حیاتی در حوزه تولید و پیشرفت کشور است که باید به آن تخصصی‌تر و مفصل‌تر پرداخته و تجزیه‌ و تحلیل شود.
با یک بررسی اجمالی در خصوص ساعات کاریِ سالیانه در کشورهای پیشرفته و مطرح دنیا، در می‌یابیم که در طی سالیان اخیر ، ساعات کاری همواره روند نزولی داشته و تمرکز دولت‌ها و سازمان‌ها بر نحوه افزایش بهره وری کارکنان بوده است. برای مثال ساعات کاری سالیانه در ۵ کشور مهم و تاثیرگذار دنیا بدین شرح است: هند ۲۱۱۷، آمریکا ۱۷۵۷، ژاپن ۱۷۳۸، انگلیس ۱۶۷۰ و آلمان ۱۳۵۰ ساعت در سال.
این عدد در کشور ما ۲۲۸۸ ساعت یعنی ۴۴ ساعت در هفته در نظر گرفته شده که رقم بالاتری از پنج کشور پیش گفته است. با وضعیت موجودِ کشور، قضاوت در خصوص جایگاه ایران در زمینه تولید و بهره‌وری در جامعه جهانی کار سختی نیست و در خوشبینانه‌ترین حالت می‌توان گفت که در جایگاه مناسب خود قرار ندارد. این جایگاه نشان دهنده این است که لزوما ساعات کاری زیاد منجر به تولید و خدمت و فعالیت بهتر نمی‌شود. این در حالی است که تجربه دوران شیوع ویروس کرونا نیز این گزاره را تائید می‌کند که حضور موثر کارمندان و کارگران نسبت به حضور دائم و همیشگی آن‌ها نتایج بهتری را رقم می‌زند و هزینه‌های کمتری را به کارفرمایان تحمیل می‌کند.

اما چاره چیست؟ راه حل برون رفت از این وضعیتِ نابسامانِ بهره‌وری در کشور کدام است؟

از آنجا که کارفرمایان شرکت‌ها و کارخانجات خصوصی حساسیت بیشتری به راندمان کار و حرفه خودشان در مقایسه با شرکت‌های دولتی دارند، حتماً و لابد با ادامه و گسترش فعالیت شرکت‌های خصوصی وضعیت بهره‌وری بهبود خواهد یافت.

در نتیجه به نظر می‌رسد برای دستیابی به بهره‌وری بیشتر علاوه بر لزوم توسعه منصفانه و به‌دور از رانتِ شرکت‌ها و موسسات خصوصی و استفاده از تجربیات کشورهای پیشرفته، باید به موارد زیر برای نهادینه کردن فرهنگ بهره‌وری توجه بیشتری شود:

۱. وضع مقررات سخت‌گیرانه در محل‌های کار و اجبار کارمندان به تمرکز بر کار و مسئولیت واگذاری
۲. نظارت مستمر و منطقی به نحوه عملکرد کارگران، کارمندان و مدیران میانی و تشویق و تنبیه به موقع متناسب با بازدهی و راندمان کاری آنها
۳. برقراری ارتباط نزدیک با دانشگاهیان به منظور به‌روز کردن فناوری‌ها و دستگاه‌های تولیدی و استقبال از پروژه‌های علمی مبتنی بر تکنولوژی‌های نوین با بازیگردانی اساتید با تجربه و متخصص دانشگاه‌های مطرح کشور
۴. توجه به روحیه کارمندان و کارگران با پرداخت های به موقع حقوق، حق بیمه، پاداش و … و حمایت از آن‌ها در مسائل و مشکلات شخصی و خانوادگی
۵. کاهش ساعات کار جهت جلوگیری از فرسایش نیروی انسانی و استفاده بی‌مورد از منابع انرژی
۶. تربیت مدیران کارآمد و استفاده از آن‌ها در تخصص‌های مربوطه و پرهیز از به‌کاربردن شخصیت‌های سیاسی، نظامی و نورچشمی در هیئت‌های مدیره کارخانجات و سازمان‌های مرتبط با تولید

چنانچه موارد فوق به درستی به مرحله اجرا درآید می‌توان به افزایش بهره‌وری در کشور امیدوار شد. توجه به «بهره‌وری »، نه تنها تاثیر بسزایی در تولید و شکوفایی اقتصاد دارد بلکه با حضور بیشتر کارکنان در جمع خانواده _ به جای ساعت‌ها حضور بی‌مورد در محل کار_ و توجه به تربیت و آسایش فرزندان، در کنار تولید باکیفیت‌تر و بهتر جامعه‌ای سالم تر، پویاتر و بانشاط‌تر را برای ما به ارمغان خواهد آورد.

[*]کارشناس صنایع و فعال اجتماعی

انتهای پیام


دیدگاه برای “ساعات کاری کمتر، بهره‌وری بیشتر، تولید بهتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *