سیاست شرق _ دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، در سخنرانی سالانه خود در اوایل روز چهارشنبه، لحن قاطع خود علیه ایران را ادامه داد و با وجود تمایل به بررسی گزینه‌های دیپلماتیک، تأکید کرد که برای جلوگیری آنچه «دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای» عنوان نمود، از زور استفاده خواهد کرد.

ترامپ اهداف این تجمع عظیم نظامی در نزدیکی خاک ایران یا اینکه چه چیزی ممکن است ایالات متحده را به استفاده از آن نیروی نظامی خاص ترغیب کند، برای مردم آمریکا توضیح نداد، اما اتهامات بی‌سابقه‌ و غیر مستندی را علیه جمهوری اسلامی ایران مطرح کرد.

ترامپ علاوه بر آنچه جاه‌طلبی‌های هسته‌ای ایران عنوان نمود، برنامه موشک‌های بالستیک ایران را نیز برجسته کرد و آن را تهدیدی برای متحدان کشورش و احتمالاً برای خود ایالات متحده دانست. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، نیز روز چهارشنبه ایران را به تلاش برای توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما متهم کرد.

برای درک آنچه در پس این اظهارات نهفته است، نظرات ۷ کارشناس با پیشینه‌های مختلف نظامی، سیاسی و دیپلماتیک را که در تعدادی از دولت‌های آمریکا، چه جمهوری‌خواه و چه دموکرات، کار کرده‌اند یا می‌کنند، بررسی کرد.

کارشناسان به اتفاق آرا ادعاهای ترامپ را به دلایل مختلف کم‌اهمیت جلوه دادند.

جستجو برای توجیه

نه رسانه‌های آمریکایی و نه مطالعات مراکز تحقیقاتی برجسته، سناریوی تهدید خاک آمریکا را مطرح نمی‌کنند. در عوض، آنها فقط به قابلیت‌های موشکی ایران برای رسیدن به قلب اسرائیل یا پایگاه‌های واشنگتن در منطقه اشاره می‌کنند.

آنیل شیلن، مقام سابق وزارت امور خارجه و کارشناس فعلی موسسه کوئینسی، می گوید: «ادعای رئیس جمهور ترامپ مبنی بر اینکه ایران در تلاش برای توسعه موشک‌هایی است که می‌توانند به ایالات متحده برسند، کاملاً ساختگی است و تنها نشان دهنده آخرین تلاش او برای یافتن بهانه‌ای برای حمله به آن است. با این حال، ایران می‌تواند به حدود ۴۰ هزار سرباز آمریکایی مستقر در پایگاه‌های خاورمیانه حمله کند.»

باربارا اسلاوین، کارشناس امور ایران در موسسه استیمسون در واشنگتن نیز گفت: «تا جایی که من می‌دانم، ایران موشک‌های بالستیک قاره‌پیما ندارد و در حال توسعه آنها نیز نیست.»

چارلز دان، مقام سابق شورای امنیت ملی و کارشناس فعلی مرکز عرب در واشنگتن، با اظهارات قبلی موافقت کرد و گفت که توسعه این قابلیت یک آرزوی ایرانی است، اما در هر صورت حداقل تا یک دهه، اگر نگوییم بیشتر، امکان‌پذیر نخواهد بود، علاوه بر این، توسعه فناوری حمل و نصب یک وسیله هسته‌ای قابل حمل بر روی یک موشک بالستیک قاره‌پیما، که در وهله اول تنها کاربرد واقعی این موشک است، از اهمیت بالایی برخوردار است..

یادآوری حمله به عراق

اغراق ترامپ در مورد توانایی‌های ایران، یادآور تجربه عراق و تأیید محافل مختلف مبنی بر اینکه ارتش عراق قبل از حمله سال ۲۰۰۳ سلاح‌های کشتار جمعی در اختیار داشته است، بود .

در همین زمینه، پروفسور استیون هایدمن، رئیس دپارتمان مطالعات خاورمیانه در کالج اسمیت در ماساچوست، گفت: «این ادعا که ایران در حال توسعه موشک‌های بالستیک دوربرد است، مدت‌هاست که مطرح شده است.»

او گفت: «گاهی اوقات ادعاهایی می‌شنویم مبنی بر اینکه ایران در حال توسعه موشک‌های بالستیکی است که می‌توانند کلاهک هسته‌ای حمل کنند. در سال ۲۰۱۴، ۱۲ سال پیش، سناتور مارکو روبیو در یک جلسه استماع گفت که ایران در حال توسعه یک موشک دوربرد است که می‌تواند به ایالات متحده و سایر نقاط اروپا برسد. این چیزی است که آنها در حال توسعه آن هستند و به سمت آن می‌روند. دوازده سال گذشته است و چنین موشکی کشف نشده است.»

هایدمن، کارشناس غیرمقیم در مرکز سیاست خاورمیانه موسسه بروکینگز در واشنگتن نیز می گوید: «بیان این جمله نادرست در سخنرانی سالانه ترامپ بسیار خطرناک است و یادآور دروغ‌هایی است که دولت بوش پسر در مورد توانایی‌های عراق در سال ۲۰۰۲ منتشر کرد.»

موشک شهاب

متیو والین، مدیرعامل پروژه امنیت آمریکا، یک مرکز تحقیقاتی که بر امور نظامی تمرکز دارد، معتقد است که «برنامه موشک‌های بالستیک ایران دهه‌هاست که وجود دارد، اما من شخصاً از هیچ موشک بالستیک قاره‌پیمایی با برد بلند که قادر به رسیدن به ایالات متحده باشد، آگاه نیستم».

والین اظهار داشت که ممکن است منظور ترامپ «اشاره به موشک شهاب-۶ باشد، موشکی که ظاهراً با فناوری قدیمی کره شمالی ساخته شده و می‌تواند به سواحل شرقی ایالات متحده برسد – اما این موضوع بیش از یک دهه پیش مورد بحث قرار گرفته است و ما هیچ نشانه‌ای از وجود آن ندیده‌ایم و ایران هیچ آزمایشی در این زمینه انجام نداده است.»

فردریک هوف، سفیر سابق، کارشناس فعلی شورای آتلانتیک و استاد دانشگاه بارد نیز در این رابطه گفت: «من از هیچ مدرکی مبنی بر اینکه ایران قصد توسعه موشک‌های بالستیک قاره‌پیما را دارد، آگاه نیستم. اجماع گسترده‌ای وجود دارد که ایران قادر به انجام این کار است، به ویژه از طریق برنامه پرتاب موشک فضایی خود.»

با این حال، هاف می‌گوید: «تا جایی که من می‌دانم، قصد ایران برای پرتاب موشک‌های بالستیک قاره‌پیما هنوز برای جامعه اطلاعاتی ایالات متحده مشخص نیست. اگر قصد توسعه [موشک‌های بالستیک قاره‌پیما] ارزیابی شود، در کنگره از حمایت دو حزبی برای خنثی کردن توانایی ایران در توسعه چنین قابلیتی برخوردار خواهد بود.»

کنگره باور ندارد

اگرچه برخی از اعضای تندروتر کنگره از هر دو حزب ممکن است ادعاهای ترامپ را بر اساس سوءظن‌های فعلی خود در مورد ایران باور کنند، اما اکثر اعضا می‌دانند که بیشتر اظهارات ترامپ دروغ یا اغراق است.

جان هافمن، تحلیلگر سیاست خارجی در موسسه کاتو، گفت: «در حال حاضر هیچ مدرکی برای تأیید ادعای ترامپ وجود ندارد. این نمونه‌ای از تغییر اهداف رئیس جمهور است، به این امید که برای یک دستور کار منسجم که به دنبال رویارویی با ایران بدون تأیید کنگره است، حمایت جلب کند.»

هافمن، کارشناس، در اظهارات خود اظهار داشت: «مهم نیست اعضای کنگره در مورد ادعاهای ترامپ چه فکری می‌کنند، زیرا این هیچ ارزشی ندارد. مهم این است که آنها، از هر دو حزب، از اختیارات قانونی خود در مورد اختیارات جنگی صرف نظر می‌کنند و آن را به رئیس جمهوری واگذار کرده‌اند که به نظر می‌رسد مصمم است بدون تعریف واضح اهداف، از نیروی نظامی علیه ایران استفاده کند.»

چارلز دان در پایان گفت: «من شک دارم که رئیس جمهور اطلاعات خاصی داشته باشد که نشان دهد تلاش فعالی از سوی ایران در این راستا وجود دارد و فکر می‌کنم اکثر اعضای کنگره اتهامات ترامپ را به عنوان یک موضوع بحث در نظر خواهند گرفت، نه یک تهدید قریب‌الوقوع از سوی تهران.»

انتهای پیام

منبع: الجزیره