سیاست شرق _ سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز صرفاً گفت‌وگوهایی دوجانبه میان دو دولت ساحلی برای تعیین مسیر تردد ایمن کشتیرانی است، گفت: موضوعات مرتبط با روابط ایران و آمریکا و اجرای تعهدات واشنگتن در مراحل بعدی و متناسب با شرایط بررسی خواهد شد.

به نقل از ایرنا، اسماعیل بقائی»  سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری روز دوشنبه ۱۲ مرداد با رسانه‌ها، در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات مسیر پیشنهادی تردد ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز و مذاکرات با عمان، گفت: ما طبق بند ۵ یادداشت تفاهم خاتمه جنگ در ۲۸ خردادماه پذیرفتیم که مدیریت آتی تنگه هرمز را تدبیر کنیم و از همان روز نخست کار خود را آغاز کردیم. همچنین ۳۰ روز فرصت داشتیم تا میزان تردد کشتیرانی در تنگه هرمز را به شرایط پیش از جنگ بازگردانیم. ما با جدیت، تعهد و مسئولیت‌پذیری وظایف خود را انجام می‌دادیم، اما متأسفانه آمریکا اجازه نداد حتی این ۳۰ روز منقضی شود. در روز بیست‌ویکم و بیست‌ودوم، حملات گسترده‌ای را علیه جمهوری اسلامی ایران انجام داد و ناگهان به بهانه حادثه دیدن چند کشتی در تنگه هرمز اعلام کرد که همه چیز پایان یافته است.

بقایی افزود: مذاکرات حول این محور بوده است که مسیر جنوبی، یعنی مسیری که از آب‌های عمان عبور می‌کند، و مسیر شمالی که از آب‌های سرزمینی ایران می‌گذرد، به یک مسیر بینابین تبدیل شود؛ مسیری که تأمین‌کننده ملاحظات و منافع هر دو دولت ساحلی باشد. بقائی خاطرنشان کرد:

 آمریکا همه تعهدات خود را نقض کرد، محاصره دریایی غیرقانونی را بازگرداند، مجوز فروش نفت ایران را لغو کرد و سایر تعهداتی را که طبق تفاهمنامه پذیرفته بود، تقریباً یکجا ملغی اعلام کرد. پس از آن نیز شرایط متشنج‌تر از قبل شد. آنچه ما متعهد شده بودیم و در حال انجام آن بودیم، این بود که مسیری امن فراهم شود تا کشتی‌ها بدون هیچ مشکلی تردد کنند. اما دو یا سه روز پس از تفاهم ۲۸ خرداد، یعنی یک روز بعد از سفر وزیر امور خارجه آمریکا به منطقه و امضای بیانیه مشترک با وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس، با تلاش یک‌جانبه آمریکا برای باز کردن مسیر جنوبی از آب‌های عمان مواجه شدیم.

وی ادامه داد: این اقدام هم خلاف بند ۵ یادداشت تفاهم بود و هم مسیری ناامن و خطرناک از نظر مسائل زیست‌محیطی و تهدیدات امنیت ملی ایران ایجاد می‌کرد. ما در بیانیه خود نیز توضیح دادیم که کشتی‌هایی که از این مسیر عبور می‌کردند، تحت فشار سنتکام، ارعاب طرف آمریکایی و متأسفانه با همراهی و همدستی برخی کشورهای منطقه حرکت می‌کردند. برخی از این کشتی‌ها حتی حامل تجهیزات نظامی بودند و در پناه این کشتی‌های بزرگ، بعضاً ناوچه‌هایی نیز تردد می‌کردند. این موضوع هم با کلیت تفاهم در تعارض بود و هم با تک‌تک بندهای آن؛ چرا که تعهد ما فراهم کردن مسیر امن برای تردد کشتی‌های تجاری بود و قرار نبود تنگه هرمز مورد سوءاستفاده برای اهداف نظامی قرار گیرد.

بقائی خاطرنشان کرد: در این مدت، مذاکرات حول این محور بوده است که مسیر جنوبی، یعنی مسیری که از آب‌های عمان عبور می‌کند، و مسیر شمالی که از آب‌های سرزمینی ایران می‌گذرد، به یک مسیر بینابین تبدیل شود؛ مسیری که تأمین‌کننده ملاحظات و منافع هر دو دولت ساحلی باشد. بنابراین، اکنون درباره یک کریدور صحبت می‌کنیم که مسیر رفت و برگشت خواهد داشت، نه دو یا سه مسیر مجزا. این مسیر میانه به‌صورت موقت قرار است مورد استفاده قرار گیرد تا زمانی که درباره مسیر ثابت، به‌عنوان جایگزین آنچه در ادبیات کشتیرانی بین‌المللی به عنوان «TSS» شناخته می‌شود، تصمیم‌گیری شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، در پاسخ به این پرسش که «آیا سازوکاری برای تعیین یا دریافت عوارض از شناورها و کشتی‌ها در این تفاهم‌نامه ایران و عمان پیش‌بینی شده است؟ همچنین، آیا ممکن است این تفاهم‌نامه در واقع آغاز مذاکرات با آمریکا یا بازگشت به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد باشد یا خیر؟» گفت: 

این مذاکرات برای تفاهم بر سر مسیر تردد ایمن کشتیرانی بین ایران و عمان است. اینکه آیا این مرحله و این فرایند می‌تواند به فرایند دیگری متصل شود که منجر به کاهش تنش در منطقه شود، باید مقداری منتظر بمانیم. از آنجا که محتوای این تفاهم‌نامه هنوز در حال مذاکره است، اجازه بفرمایید به همان توضیحاتی که عرض کردم اکتفا کنم.

وی ادامه داد: قاعدتاً در هر تفاهمی درباره تردد کشتیرانی بین دو دولت ساحلی، همه موضوعاتی که به حاکمیت و حقوق حاکمیتی دو کشور مربوط می‌شود، همچنین مسائل امنیت ملی، منافع ملی و موضوعات مرتبط با خدمات دریایی، حتماً مورد توجه و بررسی قرار می‌گیرد.

انتهای پیام