موافقان و مخالفان توافق بغداد-واشنگتن چه می‌گویند؟ از «نیرنگ» تا «دستاورد»

برهم صالح توافق حاصل شده را ثمره کار جدی دولت به ریاست الکاظمی و حمایت جریان های ملی و مبتنی بر مرجعیت نظام سیاسی در عراق عنوان کرده است.

سیاست شرق _ قضاوت متفاوت رهبران سیاسی عراق در قبال چهارمین دور گفت‌وگوهای راهبردی بین بغداد و واشنگتن از دامنه «دستاورد» تا «نیرنگ»، متفاوت است و عده ای نیز ترجیح داده اند که فعلا از اعلام موضع خودداری کنند.

ارزیابی برخی صاحب نظران عراقی این است که کردها تقریبا به طور کامل موافق دستاوردهای دور چهارم گفت وگوها بین واشنگتن و بغداد هستند اما در میان اهل سنت ۹۰ درصد و در میان شیعیان تنها ۲۰ درصد از این توافق حمایت کرده اند.

«برهم صالح» رئیس جمهوری کردتبار نزدیک به حزب اتحادیه میهنی و «نیچروان بارزانی» رییس اقلیم کردستان عراق و عضو برجسته حزب دمکرات و «فواد حسین» وزیر کردتبار امور خارجه عراق و نزدیک به حزب دمکرات کردستان عراق، مهمترین چهره های کرد هستند که از این توافق به شدت حمایت کرده اند.

در میان اهل سنت عراق نیز «محمد الحلبوسی» رئیس پارلمان و رهبر ائتلاف انتخاباتی «التقدم»، «خمیس الخنجر» رهبر ائتلاف انتخاباتی «العزم» و «اسامه النجیفی» رهبر ائتلاف انتخاباتی «جبهه نجات و توسعه» به عنوان سه رهبر سیاسی برجسته اهل سنت از این توافق ابراز خرسندی کرده اند.

در مقابل رهبران مهم سیاسی و دینی امثال «خالد الملا» رهبر جماعت علمای اهل سنت و «عبدالقادر الآلوسی» رهبر گروه پیوند محمدی و دیگر شخصیت های اهل سنت نزدیک به مقاومت در قبال توافق حاصل شده، سکوت را ترجیح داده اند.

مواضع در قبال دور چهارم گفت وگوها بین بغداد و واشنگتن در بیت سیاسی شیعیان به عنوان مهمترین طیف سیاسی که از بیشترین جمعیت و قدرت سیاسی در عراق برخوردارهستند، متفاوت بوده است.

«سید عمار حکیم» رهبر جریان حکمت ملی، «حیدر العبادی» رهبر ائتلاف سیاسی – پارلمانی النصر و «مقتدا صدر» رهبر جریان صدر و حامی ائتلاف پارلمانی «سائرون» از توافق حاصل شده ابراز رضایتمندی کرده اند.

در مقابل ائتلاف سیاسی – پارلمانی «الفتح» به رهبری «هادی العامری» که نزدیک به گروه های مقاومت است و همچنین ائتلاف دولت قانون به رهبری «نوری المالکی» نسبت به توافق اخیر سکوت کرده اند.

گروه های مقاومت که عموما دارای پایگاه اجتماعی گسترده ای در میان شیعیان هستند، به شدت با توافق حاصل شده مخالفت کرده و آن را نیرنگ جدید آمریکا برای ادامه حضور نظامی در عراق خوانده اند.

چهارمین دور گفت‌وگوها بین بغداد و واشنگتن در پایتخت آمریکا همانند سه دوره قبلی از طرف عراق به ریاست فواد حسین برگزار شد و مصطفی الکاظمی در دیدار با «جو بایدن» در کاخ سفید، تکمیل دور چهارم گفت‌وگوها را اعلام کرد.

طبق اعلام طیف دولت عراق، در دور چهارم گفت‌وگوها بر جدول زمانبندی خروج «نیروهای رزمی» آمریکا تا پایان سال جاری میلادی از عراق توافق صورت گرفت و به جای آن «شراکت طولانی مدت» بین عراق و آمریکا در حوزه های مختلف جایگزین حضور نظامی آمریکا در این کشور خواهد شد.

طبق روایت طرف عراقی، در پایان سال جاری نیروهای آمریکایی به صورت مستشاری و برای اهداف آموزشی حضور خواهند داشت.

دولت آمریکا روایت به نسبت متفاوتی از دستاورد دور چهارم گفت وگوها ابراز داشته و گفته است که ماموریت نیروهای رزمی آمریکایی موجود در عراق از عملیاتی، به مستشاری و آموزشی تغییر می کند اما به مسئله عقب نشینی نظامی از عراق اشاره نکرده است.

اختلاف بین روایت عراقی و آمریکایی و عدم ذکر دقیق واژه «عقب نشینی» در بیانیه مشترک عراقی و آمریکایی بعد از پایان دور چهارم گفت وگوها باعث شده است که بسیاری نسبت به وجود نیرنگ و فریب در این توافق ابراز نگرانی کنند.

ابهام آلود بودن جزئیات دور چهارم گفت‌وگوهای راهبردی بین بغداد و واشنگتن یکی دیگر از انتقادات شدید به آن است زیرا دولت عراق از زمان دولت حیدر العبادی (۲۰۱۴ – ۲۰۱۸) تاکنون اصرار داشته که هیچ گونه نیروی رزمی آمریکایی در عراق وجود ندارد اما در این دور از گفت وگوها و با توافقی که انجام شده، دو طرف آمریکایی و عراقی به وجود نیروهای رزمی آمریکایی در طول هفت سال گذشته اعتراف کرده اند.

با وجود همه این ابهامات و ایرادها و ملاحظاتی که وجود دارد، بخش قابل توجهی از دولتمردان و رهبران سیاسی عراقی از نتایج دور چهارم گفت‌وگوها ابراز خرسندی کرده اند.

موضع رسمی عراق

طیف دولتی ها به طور کامل از دستاورد دور چهارم گفت وگوها استقبال کرده اند.

نخست وزیر عراق پنجشنبه در توئیتی با اعلام ترک واشنگتن و بازگشت به بغداد گفته است که سفر او به آمریکا موفقیت آمیز بوده و تفاهمات خوبی در زمینه اقتصادی، سیاسی و فرهنگی حاصل شده است.

الکاظمی گفته است: توافق شد که روابط امنیتی به آموزش و مشورت و عدم حضور نیروهای رزمی (آمریکایی در خاک عراق) تا پایان سال جاری میلادی تغییر کند.

وی ابراز امیدواری کرده است که توافقات حاصل شده منجر به ارتقا همبستگی اجتماعی و سیاسی در راستای خدمت به مردم عراق شود و افزوده است که خواهان ادامه همکاری با دولت «جو بایدن» با هدف همکاری و گفت وگو است.

رئیس جمهوری عراق نیز در پیامی توئیتری گفته است: «دستاورد گفت‌وگوهای راهبردی بین عراق و آمریکا برای تحقق ثبات و ارتقای حاکمیت در کشور مهم است.»

برهم صالح توافق حاصل شده را ثمره کار جدی دولت به ریاست الکاظمی و حمایت جریان های ملی و مبتنی بر مرجعیت نظام سیاسی در عراق عنوان کرده است.

به گفته وی، منافع عراق ایجاب می کند که برای ارتقا نهادهای نظام، حمایت از حاکمیت و تصمیم گیری ملی مستقل تلاش شود.

«قاسم الاعرجی» مشاور امنیت ملی عراق نیز در این راستا در توئیتی همانند برهم صالح، دستاوردهای توافق بین بغداد و واشنگتن را به دولت الکاظمی منتسب کرده است.

وی گفته است: «اعلام توافق راهبردی بین عراق و آمریکا که حاصل تلاش طولانی مدت و نظارت مستقیم در جزییات و به صورت روزانه توسط مصطفی الکاظمی نخست وزیر عراق بوده، یک دستاورد حقیقی است.»

به گفته وی، این دستاورد مناسب جریان های ملی عراق و دروازه ای به سمت فردای بهتر عراق است که در آن از صلح و امنیت و شکوفایی برخوردار خواهد شد.

مواضع کردها

نیچروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق به عنوان مهمترین چهره گفته است که دستاوردهای گفت‌وگوی راهبردی بین آمریکا و عراق گام مهمی در جهت ارتقا شراکت راهبردی طولانی مدت در مسائل اساسی بین دو کشور است.

وی از جمله این مسائل اساسی را ثبات منطقه ای، همکاری اقتصادی و فرهنگی خوانده و از تلاش های دولت الکاظمی در تحقق این توافق تقدیر کرده است.

همانطور که اشاره شد، مواضع برهم صالح رییس جمهور کردتبار و نزدیک به اتحادیه میهنی و فواد حسین وزیر کردتبار امور خارجه و نزدیک به حزب دمکرات نیز بخشی از مواضع موافق کردها با توافق بین بغداد و آمریکا ارزیابی شده است.

لازم به ذکر است که در جریان سفر دوم مصطفی الکاظمی به واشنگتن، همانند سفر قبلی نیز یک هیات از اقلیم کردستان عراق از جمله رییس دفتر نیچروان بارزانی، نماینده «مسرور بارزانی» نخست وزیر اقلیم، نماینده وزارت پیشمرگ کردستان و نماینده اقلیم کردستان عراق در آمریکا او را همراهی کردند و در جریان مذاکرات دور چهارم بین بغداد و واشنگتن حضور داشتند.

موضع اهل اسنت

محمد الحلبوسی رئیس پارلمان و رهبر ائتلاف انتخاباتی «التقدم» درخصوص دور چهارم گفت‌وگوها گفته است که عراق گام مطمئنی در جهت ارتقا توانمندی هایش برداشته و از حیث دیپلماتیک و سیاسی موفق به تحقق توافق راهبردی بین عراق و آمریکا شده است.

به گفته وی، توافق راهبردی برای مرحله جدید پیش رو و مقتضیات منافع ملی و تحقق حاکمیت ملی و ساخت توانمندی های عراق مقتدر مهم است.
او نیز از تلاش های نخست وزیر عراق و تیم مذاکره کننده عراقی در این راستا تقدیر کرده است.

خمیس الخنجر رهبر ائتلاف انتخاباتی «العزم» نیز گفته است: «از هر گام در جهت سازماندهی روابط عراق با آمریکا در چارچوب منافع عراق ، حمایت می کنیم و از آموزش و هماهنگی اطلاعاتی که در این مرحله نیازمند آن هستیم.»

رهبر ائتلاف انتخاباتی العزم افزوده است که آنچه تاکنون تحقق یافته به حساب نخست وزیر و تیم مذاکره کننده او و جریان های سیاسی نوشته می شود که با اصول مذکور موافق هستند.

اسامه النجیفی رهبر جبهه نجات و توسعه نیز گفته است که دستاورد چهارمین دور گفت‌وگوها بین عراق و آمریکا مثبت بوده است.
وی ابراز امیدواری کرد که همکاری و حمایت از منافع عراق را تحقق بخشد و افق های جدید در چشم انداز مردم عراق در زمینه های مختلف بگشاید.

موضع بیت سیاسی شیعیان

مقتدا صدر رهبر جریان صدر با وجود اینکه چند روز قبل از چهارمین دور گفت‌وگوهای راهبردی بین بغداد و واشنگتن گفته بود که حمایت کامل خود را از دولت الکاظمی برمی دارد اما در پیامی توئیتری از توافق بین عراق و آمریکا ابراز رضایتمندی کرده است.

وی با مورد خطاب قرار دادن مصطفی الکاظمی به عنوان «برادر» از او به خاطر توافق حاصل شده، تقدیر کرده است.
صدر همچنین با عبارت «تقدیر از مقاومت ملی عراق» سخنان خود را آغاز کرده و گفته است: «اشغالگران (آمریکایی) عقب نشینی تمامی نیروهای رزمی خود را اعلام کرده و ما و شما (مقاومت) در انتظار تکمیل روند عقب نشینی هستیم.»
وی ادامه داده است: از تلاش‌های صورت گرفته برای تحقق این توافق به ویژه از برادر الکاظمی تشکر می کنم هرچند که ما قبلا شرایط خود را برای توقف اقدام نظامی گروه های مقاومت، اعلام کرده ایم.
صدر افزوده است: از تلاش نیروهای امنیتی عراق اعم از ارتش و پلیس برای بازستاندن خاک و بسط امنیت در تمامی عراق و دور کردن شبح تروریسم، خشونت، طفیلی ها و مدعیان مقاومت، حمایت می کنم.
وی پیام خود را با این هشتگ که «عراق به سمت استقلال» و «در انتظار حاکمیت و اعتبار» هستیم، به پایان برده است.

سید عمار حکیم رهبر جریان حکمت ملی نیز گفته است که تحقق این دستاورد برخاسته از موضع واحد عراق در مخالفت با حضور نظامی بیگانه و جایگزین کردن مناسبات متقابل به جای آن در راستای حفظ منافع و حاکمیت و جایگاه عراق در منطقه است.
وی از تمامی تلاش های صورت گرفته برای تحقق آنچه دستاورد دیپلماتیک خواند تقدیر کرد.

رهبر ائتلاف سیاسی – پارلمانی النصر نیز از نتایج گفت وگوی راهبردی بین عراق و آمریکا استقبال کرده و گفته است که این دستاورد در نتیجه تلاش دولت الکاظمی و حمایت جریان های سیاسی ملی عراق تحقق یافته است.
حیدر العبادی گفته است که این دستاورد، پیروزی برای عراق و منافع ملی است.
وی ادامه داده است: این پیروزی نشان داد که همبستگی ملی و وحدت صفوف دولت، ملت و جریان های سیاسی ملی برای دفاع از منافع و حاکمیت، می تواند در قضایای بزرگ کشور ثمربخش باشد.

اینکه توافق جدید بین بغداد و واشنگتن برای طیف دولت و جریان های سیاسی همسو با آن در ۱۸ مهرماه ۱۴۰۰ تا چه حد تضمین کننده پیروزی آنها در انتخابات زودهنگام پارلمانی خواهد بود، از دیگر ابعاد سیاسی مهمی است که صاحب نظران در خصوص حاشیه های مختلف دور چهارم گفت وگوها مطرح کرده اند.

در هر حال، انتقادات و ملاحظات مطرح شده در خصوص دور چهارم گفت‌وگوها بین بغداد و واشنگتن، انتظار می رود که با بازگشت مصطفی الکاظمی و تیم مذاکره کننده اش به بغداد در روزهای آینده، بحث و جدل زیادی به دنبال داشته باشد.

منبع:ایرنا

انتهای پیام



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *