همه معاونان رئیس جمهور در امور زنان، از ابتدا تا کنون/ عکس

معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده در دولت ، از اهمیت خاصی برخوردار است و می تواند در پیشنهاد و پیشبرد لوایح مورد نیاز جامعه زنان و همچنین بنیان خانواده ، بسیار موثر و در جهت رفع بسیاری از تبعیض ها و نواقص قانونی اقدامات لازم را انجام دهد.

سیاست شرق _ بیش از ۳۳ سالِ پر از فراز و نشیب از ورود رسمی زنان به عرصه سیاست و سیاستگذاری، با هدف گسترش عدالت جنسیتی، رفع تبعیض ها و کاهش مشکلات متعدد در خصوص حقوق فردی و اجتماعی زنان در جمهوری اسلامی ایران می‌گذرد. گامی که با تشکیل «شورای زنان» در دولت هاشمی رفسنجانی آغاز و با ایجاد «معاونت امور زنان ریاست جمهوری» در دولت دوم محمود احمدی نژاد و انتصاب یک زن در راس آن اهمیتی دوچندان یافت.

با این حال، مشکلات مختلف جامعه زنان ایران که نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می دهند، علاوه بر اینکه بخشی از آنها در حوزه فعالیت سازمان های مردم نهاد (سمن ها) قرار دارد، دولت و حاکمیت از گستره عمل بیشتری در این خصوص برخوردار است. معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده در دولت ، از اهمیت خاصی برخوردار است و می تواند در پیشنهاد و پیشبرد لوایح مورد نیاز جامعه زنان و همچنین بنیان خانواده ، بسیار موثر و در جهت رفع بسیاری از تبعیض ها و نواقص قانونی اقدامات لازم را انجام دهد.

هرچند با گذشت ۴۳ سال از پیروزی انقلاب اسلامی، فقط در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد، خانم مرضیه وحید دستجردی بعنوان وزیر بهداشت معرفی و از ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ حضور داشت، با این وجود در مسیر حضور موثرتر زنان در پست های مختلف، می بایست منتظر بهبود بیشتر باشیم تا این قشر از جامعه نیز به حقوق لازمه خود برابر قانون اساسی دست یابند.

تشکیل «شورای فرهنگی اجتماعی زنان» با حمایت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی

۱۰ سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی زمزمه‌هایی مبنی بر ایجاد سازمانی برای پیگیری مطالبات امور زنان در کشور ایجاد شد تا اینکه با حمایت آیت الله هاشمی‌رفسنجانی و براساس یکصدوپانزدهمین مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور، در سال ۱۳۶۶ «شورای فرهنگی اجتماعی زنان» تشکیل و عملاً فعالیت خود را از تیرماه ۱۳۶۷ آغازکرد ، به این ترتیب این شورا اولین نهاد کشور در حوزه مسایل زنان پس از انقلاب شد.

این شورا وابسته به شورای عالی انقلاب فرهنگی و به عنوان اولین شورای سیاستگذار و برنامه ریز درحوزه زنان محسوب می‌شد اما پس از آن مسئولان وزارت کشور، جهت انسجام و ساماندهی فعالیت‌ها و مسائل زنان در جامعه، وجود دفتری را برای بانوان درحوزه اجرایی کشور پیشنهاد کردند.

به این ترتیب هسته اولیه کمیسیون‌های امور بانوان در سال ۱۳۶۸ در وزارت کشور و به صورت آزمایشی در فرمانداری قم تشکیل شد و به دنبال آن کمیسون‌های امور بانوان در سال ۱۳۶۹ در سراسر کشور شکل گرفت. با این حال در سال ۱۳۷۰، به پیشنهاد ریاست جمهوری وقت( آیت الله هاشمی رفسنجانی)، تأسیس دفتر امور زنان زیر نظر رئیس جمهور در شورای‌عالی انقلاب فرهنگی، تصویب شد.

شهلا حبیبی» اولین مشاور زن پس از انقلاب 

بر این اساس وی، اولین حکم مشاور ریاست جمهوری در امور زنان را دهم آذر ماه ۱۳۷۰ به «شهلا حبیبی» اعطاء کرد و او را به عنوان «رئیس دفتر امور زنان» برگزید. بنابراین حبیبی، اولین زنی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به سمت مشاور رئیس جمهور منصوب شده است.

از دفتر زنان تا مرکز مشارکت بانوان با «زهرا شجاعی»

این دفتر فعالیت خود را با هدف ارتقاء و بهبود وضعیت زنان و ارتقای توانایی‌های آنان برای شکوفایی و تحقق استعدادهای خود در جهت تعالی و توسعه جامعه اسلامی سامان داد؛ اما در سال ۱۳۷۷ ، دفتر امور بانوان نهاد ریاست جمهوری به استناد حکم رئیس جمهور وقت، آقای خاتمی، به «مرکز امور مشارکت زنان» تغییرنام یافت و  «زهرا شجاعی» به عنوان مشاور رئیس جمهور در امور زنان و ریاست این مرکز انتخاب شد.

زهرا شجاعی،رییس مرکز مشارکت زنان در دوره اصلاحات در این باره تعریف می کند که:«در سال ۱۳۷۶ که دولت اصلاحات بر سرکار آمد از رییس جمهور وقت درخواست کردم که جزو کابینه باشم و ایشان هم پذیرفتند و بنده به عنوان رییس مرکز مشارکت زنان در کابینه حضور داشتم و این بسیار به من کمک کرد تا در جریان امور کشور قرار بگیریم. به این ترتیب برای اولین بار در دوره اصلاحات و  ۲۰ سال بعد از پیروزی انقلاب، سد حضور زنان در عرصه سیاسی شکست و من و خانم “ابتکار” در کابینه حضور داشتیم.»

تبدیل «مرکز امور مشارکت زنان» به «مرکز امور زنان وخانواده» در دولت نهم و انتصاب «نسرین سلطانخواه»

اما این معاونت رییس جمهور که در دولت  اصلاحات «مرکز امور مشارکت زنان» نام گرفت، پس از آن دستخوش فراز و فرودهای بسیاری شد؛ به طوری که با روی کارآمدن دولت نهم، محمود احمدی نژاد در اولین اقدام، این مرکز را به «مرکز امور زنان وخانواده» تبدیل و طی حکمی در ۳۱ شهریور سال ۱۳۸۴ «نسرین سلطانخواه» را به سمت مشاور خود در امور زنان و رئیس این مرکز منصوب کرد.

کسب عنوان معاونت زنان ریاست جمهوری توسط «مریم مجتهدزاده» در پاپان عمر دولت احمدی‌نژاد  

تا سرانجام در آخرین روزهای کاری دولت دهم (۲۱ خرداد ۱۳۹۲) ، با ابلاغ حکمی توسط سخنگوی دولت و معاون توسعه مدیریت و سرمایهٔ انسانی رئیس‌جمهور وقت، این مرکز به معاونت امور زنان و خانواده ارتقا یافت و  مریم مجتهدزاده رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در ۵ مرداد ۱۳۹۲ رسماً توسط احمدی نژاد از «مشاور رئیس‌جمهور در امور بانوان»،به سمت «معاون رئیس جمهور در امور زنان» ارتقای جایگاه پیدا کرد.

چانه‌زنی برای گرفتن بودجه

 اگرچه «مرکز امور مشارکت زنان» در سال ۷۶ ردیف بودجه نداشت و بودجه‌اش وابسته به نهاد ریاست جمهوری بود، اما در آغاز دولت خاتمی بودجه اختصاص داده شده به این مرکز ۴۰ میلیون تومان بود و در پایان دولت اصلاحات ۲۲ میلیارد تومان بودجه داشت.

در دولت دهم نیز در یکی از تبصره‌های لایحه بودجه سال ۱۳۹۲، پیشنهاد شد یک درصد از بودجه وزارتخانه‌های دولت به این مرکز اختصاص داده شود، اما این پیشنهاد با مخالفت نمایندگان کمیسیون تلفیق مجلس شورای اسلامی وقت روبرو و مانع از تصویب آن شد. موضوعی که با موضع‌گیری اعضای فراکسیون زنان مجلس روبرو شد و آنها اعلام کردند در کنار مسئولان مرکز امور زنان بر آن پافشاری می‌کنند. پس از  سه روز، کمیسیون تلفیق موافقت کرد دستگاه‌های اجرایی مجازند تا سقف یک درصد از اعتبارات هزینه‌ای خود را در اختیار این مرکز قرار دهند. این درحالیست که از سال ۹۲ بودجه سالیانه این معاونت ۴۴۰ میلیارد تومان است.

«مولاوردی» از دولت خاتمی تا روحانی و تکیه زدن بر کرسی معاونت

از ۱۶ مهر سال ۱۳۹۲ با حکم حسن روحانی، «شهیندخت مولاوردی» حقوقدانی که در دولت اصلاحات، مدیر ارتباطات بین‌الملل مرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری بود  و پیش از انتخاب به عنوان معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در کابینهٔ حسن روحانی، دبیرکل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان و مسئول کمیته حقوقی ائتلاف اسلامی زنان بود؛ بر مسند این معاونت نشست.

حمایت از افزایش پوشش تحصیلی دختران بازمانده از تحصیل،تهیه اطلس وضعیت اجتماعی زنان و خانواده، جریان‌سازی جنسیتی در فرآیند تدوین برنامه ششم توسعه و تصویب ماده ۱۰۱  با موضوع زنان و خانواده با لحاظ رویکرد «عدالت جنسیتی» و موضوع «ارزیابی اثرات توسعه و جنسیت و خانواده» برای اولین بار در نظام برنامه‌ریزی توسعه ۵ ساله کشور، ارائه طرح پیشگیری از ازدواج زیر سنین قانونی دختران ، مشارکت با وزارت رفاه در تدوین و ارائه لایحه «تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی» در جلسه هیات دولت، بررسی پیشنهاد مجازات جایگزین برای زنان زندانی در حوزه اعتیاد و مواد مخدر، پیگیری تصویب لایحه کاهش ساعت زنان شاغل دارای شرایط خاص در مجلس، تدوین لایحه تامین امنیت زنان در برابر خشونت، پیگیری الحاق بیمه زنان خانه‌دار در آیین‌نامه اجرایی ماده ۲۷ قانون برنامه پنجم توسعه، تدوین دستورالعمل واحد برای رفع خلاءهای قانون کاهش ساعت کاری زنان شاغل دارای شرایط خاص، پیگیری انتصاب زنان در پست‌های مدیریتی و… از جمله اقدامات مولاوردی طی سال‌های ۹۲ تا ۹۵ در معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری است.

معصومه ابتکار از محیط زیست تا امور زنان

معصومه ابتکار (متولد ۳۰ شهریور ۱۳۳۹) فعال سیاسی  اصلاح‌طلب، روزنامه‌نگار، مؤلف-مترجمِ ایرانی، از اعضای مؤسس جبهه مشارکت ایران اسلامی و معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور در دولت دوم حسن روحانی ( دولت دوازدهم ) بود.

معصومه ابتکار نخستین زن ایرانی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ وارد هیئت دولت شده‌است. او بیشتر به‌خاطر نقش خود در تصرف سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ و ۸ سال ریاست سازمان حفاظت محیط زیست ایران در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی و ریاست مجدد وی بر این سازمان در دوران ریاست جمهوری حسن روحانی معروف است.

علاوه بر مواردی که در بخش زندگی از فعالیت‌های مدنی معصومه ابتکار ذکر شده، وی در سال ۱۳۸۴ به عنوان عضو مؤسس و رئیس هیئت مدیره مرکز غیردولتی صلح و محیط زیست، موضوعات صلح و محیط زیست را به فعالیت‌های مدنی خود اضافه کرد. او همچنین در هیئت امنای بنیاد زینب کبری که تشکل غیردولتی حامی کودکان بی سرپرست است فعالیت دارد.

انسیه خزعلی در دولت سید ابراهیم رئیسی

خانم انسیه خزعلی معاون رییس جمهوری در امور زنان و خانواده در دولت سیزدهم ، متولد ۱۳۴۲ قم است که توسط حجت الاسلام رئیسی منصوب گردید.

وی دانش آموخته دکترای زبان و ادبیات عرب است و تحصیلات حوزوی را تا سطح ۳ در حوزه علمیه خواهران قم پشت سر گذاشته است. ریاست دانشگاه الزهرا(س)، ریاست پردیس دانشگاه رضوی، عضو هیات علمی دانشگاه، دانشجو و استاد نمونه کشوری از جمله سوابق علمی و مدیریتی انسیه خزعلی است.

انتهای پیام



دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *