سیاست شرق _ ایالات متحده، پیشنهادی برای خلع سلاح حزب‌الله لبنان تا پایان سال، همراه با پایان دادن به عملیات نظامی اسرائیل در این کشور و عقب‌نشینی نیروهایش از پنج موضع در جنوب لبنان، به دولت لبنان ارائه کرده است.

به نقل از رویترز، این طرح که توسط تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه دونالد ترامپ به منطقه، ارائه شده، روز پنجشنبه در جلسه کابینه لبنان مورد بحث قرار گرفته است،که شامل چهار مرحله و گام‌هایی برای خلع سلاح حزب‌الله است، که با مخالفت مقامات حزب الله، روبرو شده است.

پاول مورکوس، وزیر اطلاعات لبنان، پس از جلسه کابینه در روز پنجشنبه گفت که کابینه تنها اهداف طرح باراک را تصویب کرده، اما به طور کامل در مورد آن بحث نکرده است.

مورکوس گفت: «ما به جزئیات یا اجزای پیشنهاد آمریکا نپرداختیم. بحث و تصمیم ما محدود به اهداف آن بود.»

اهداف طرح پیشنهادی آمریکا، که همراه با فشار به دولت این کشور جهت اجرای آن است، شامل حذف تدریجی حضور مسلحانه حزب‌الله، استقرار نیروهای لبنانی در مناطق کلیدی مرزی و داخلی، تضمین عقب‌نشینی اسرائیل از پنج موضع، حل و فصل مسائل مربوط به زندانیان از طریق مذاکرات غیرمستقیم و تعیین مرزهای دائمی لبنان با اسرائیل و سوریه خواهد بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز پنجشنبه گفت که واشینگتن از تصمیم دولت لبنان مبنی بر موظف کردن نیروهای مسلح لبنان برای تحت کنترل درآوردن تمام سلاح‌ها توسط دولت استقبال می‌کند.

اما سه منبع سیاسی به رویترز گفتند که وزرای حزب الله و متحدان آن، در اعتراض به بحث در مورد این پیشنهاد، جلسه کابینه لبنان را در روز پنجشنبه، ترک کردند.

واکنش ایران

وزیر خارجه ایران چهارشنبه شب درباره تلاش‌هایی که برای خلع سلاح حزب‌الله در لبنان انجام می‌شود، گفته بود: این برای اولین بار نیست که تلاش می‌شود حزب‌الله لبنان خلع سلاح شود و توانمندی حزب‌الله در این زمینه از کار انداخته شود. دشمنان دیده‌اند که در صحنه عمل سلاح مقاومت چه کار‌هایی می‌تواند، انجام دهد.

او ادامه داد: آنها فکر می‌کردند با ضرباتی که حزب‌الله در جنگ متحمل شده، می‌توانند موضوع خلع سلاح را به پیش ببرند ولی موضعی که رهبر حزب‌الله لبنان اتخاذ کرد و بیانیه‌ای که در این زمینه از سوی حزب‌الله لبنان منتشر شد نشان داد که حزب‌الله ایستادگی می‌کند و محکم با این موضوع برخورد کرده است. خوشبختانه جریان امل وابسته به آقای «نبیه بری» نیز حمایت خوبی کرده است. شیعه در لبنان در اوج و اقتدار خود است و تا آنجایی که می‌دانیم ضرباتی که در جنگ به حزب‌الله لبنان وارد شده ترمیم شده است، فرماندهان جایگزین شده‌اند و حزب‌الله از قدرت کافی برخوردار است.

عراقچی خاطرنشان کرد: ما از هر تصمیمی که حزب‌الله بگیرد، حمایت می‌کنیم و دخالتی در این زمینه نداریم

طرح چهار مرحله ای آمریکا

گفته می شود، مرحله اول این طرح، دولت بیروت را ملزم می‌کند که ظرف ۱۵ روز فرمانی صادر کند که در آن به خلع سلاح کامل حزب‌الله تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ (۱٠ دی ماه ۱۴٠۴) متعهد شود. در این مرحله، اسرائیل همچنین عملیات نظامی زمینی، هوایی و دریایی را متوقف خواهد کرد.

مرحله دوم، لبنان را ملزم می‌کند که ظرف ۶۰ روز اجرای طرح خلع سلاح را آغاز کند و دولت «یک طرح استقرار دقیق (ارتش لبنان) را برای پشتیبانی از طرح تحت کنترل درآوردن تمام سلاح‌ها» تصویب کند. این طرح اهداف خلع سلاح را مشخص خواهد کرد.در مرحله دوم، اسرائیل شروع به عقب‌نشینی از مواضع خود در جنوب لبنان خواهد کرد و زندانیان لبنانی که در اسارت اسرائیل هستند با هماهنگی کمیته بین‌المللی صلیب سرخ آزاد خواهند شد.

در طول مرحله سوم، ظرف ۹۰ روز، اسرائیل از دو نقطه پایانی از پنج نقطه‌ای که در اختیار دارد، عقب‌نشینی خواهد کرد و بودجه لازم برای شروع آواربرداری در لبنان و بازسازی زیرساخت‌ها در راستای آماده‌سازی برای بازسازی تأمین خواهد شد.

در مرحله چهارم، ظرف ۱۲۰ روز، سلاح‌های سنگین باقی‌مانده حزب‌الله، از جمله موشک‌ها و پهپادها، باید برچیده شوند.در مرحله چهارم، ایالات متحده، عربستان سعودی، فرانسه، قطر و دیگر کشورهای دوست، یک کنفرانس اقتصادی برای حمایت از اقتصاد و بازسازی لبنان برگزار خواهند کرد.

مشخص نیست، در این طرح، تضمین امنیتی از سوی ایالات متحده یا کشورهای دیگر داده شده باشد، که در صورت خلع سلاح حزب الله، تلاویو به تعهدات خود، مبنی بر عقب نشینی کامل و عدم حملات دوباره به لبنان پایبند خواهد بود.

حزب‌الله چه می‌گوید و آیا ممکن است درگیری داخلی رخ دهد؟

در همین رابطه، شیخ نعیم قاسم، رهبر حزب‌الله، تک تک بندهای نقشه راه باراک را رد کرد و تصمیم دولت برای درخواست از ارتش، برای تهیه طرح‌هایی جهت خلع سلاح را «کاملاً در خدمت منافع اسرائیل دانست».

شیخ نعیم قاسم با بیان اینکه آمریکا می‌خواهد ارتش لبنان سلاحی در مقابل اسرائیل نداشته باشد، بر عدم پذیرش این طرح تأکید کرد.

حزب‌الله در بیانیه‌ای این تصمیم را حاصل «دیکته‌های فرستاده آمریکایی» و در خدمت منافع اسرائیل خوانده است.

در بیانیه حزب‌الله لبنان آمده است: این تصمیم نتیجه دیکته‌های تام باراک، فرستاده آمریکاست. این تصمیم کاملا منفعت اسرائیل را محقق می‌کند و لبنان را در برابر دشمن اسرائیلی بدون هیچ بازدارندگی قرار می‌دهد.

حزب‌الله لبنان تاکید کرده است: ما مایل به مذاکره و پایان تجاوز اسرائیل علیه لبنان و آزادسازی سرزمین خود و آزادی اسرا و تلاش برای بازسازی و آماده بررسی استراتژی امنیت ملی هستیم. ابتدا باید توافق توسط اسرائیل اجرا شود و دولت باید به عنوان اولویت اقدامات لازم برای آزادسازی تمام خاک لبنان از اشغالگری اسرائیل را اتخاذ کند.

جنبش امل نیز با انتقاد از دولت لبنان اعلام کرد: «دولتی که برای ارائه امتیازات رایگان بیشتر به دشمن عجله دارد، باید تلاش‌های خود را ابتدا بر تثبیت آتش‌بس و پایان دادن به ماشین کشتار صهیونیستی که تاکنون صد‌ها شهروند لبنانی، شهید و زخمی را به کام خود کشیده است، متمرکز می‌کرد.»

پیچیدگی‌های سیاسی چیست؟

سیستم تقسیم قدرت در لبنان، مناصب بخش دولتی – از جمله در پارلمان، کابینه و سایر نقش‌ها – را بر اساس سهمیه به گروههای مذهبی مختلف اختصاص می‌دهد.این سیستم قرار است تضمین کند که هیچ گروهی از تصمیم‌گیری کنار گذاشته نشود.

پارلمان و کابینه تحت تسلط حزب‌الله و متحد سیاسی آن جنبش امل هستند، دو وزیر از شیعیان در جریان جلسه روز سه‌شنبه کابینه در سفر بودند و دو وزیر دیگر در هنگام گفتگو در این رابطه، جلسه را ترک کردند.

شیخ نعیم قاسم گفته است که هرگونه تصمیم دولتی نیازمند اجماع ملی است و ممکن است مشروعیت تصمیمات کابینه که بدون حضور شیعیان گرفته می‌شود را به چالش بکشد.

چه اتفاقی می‌افتد؟

کابینه به ارتش مهلت داد تا پایان ماه اوت(۹ شهریور) طرح خلع سلاح را به دولت ارائه دهد. جلسه دیگری که قرار است روز پنجشنبه برگزار شود، پیشنهاد باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده دونالد ترامپ در منطقه، را مورد بحث قرار خواهد داد.برخی از احزاب لبنانی ممکن است همچنان به دنبال یافتن راه حلی میانه باشند که از رویارویی بین حزب الله و دولت جلوگیری کنند و در عین حال مانع از حملات اسرائیل شوند؛ این در حالی است که، ارتش لبنان از تجهیزات نظامی قابل توجه ای برخوردار نیست و تلاویو هم نشانه داده است که، به تعهدات خود پایبند نخواهد بود و رئیس جمهور آمریکا نیز، کاملا از آن، حمایت می کند.

انتهای پیام